Piękność z Monzy. Róża, która jest remedium na kaca

La bella di Monza, mała czerwona róża, kwiatowa królowa, która jest dumą rosarium w Monzy, to kwiat w sam raz na czas karnawałowych imprez. Legenda głosi, że ten, kto ją powącha, natychmiast trzeźwieje.


Do Monzy, gdzie mieści się królewski kompleks pałacowy, można dojechać z Mediolanu. Miasteczko leży w odległości zaledwie kilkunastu kilometrów od stolicy Lombardii.

Villa Reale di Monza (zwana również Reggia) powstała pod koniec XVIII w. Pałac wybudował Ferdynand Habsburg, który był gubernatorem Lombardii i właśnie w Monzy postanowił mieć swoją siedzibę. Potem zawiały mocno wichry historii, przez Europę przetoczyły się wojny napoleońskie i Habsburgowie musieli opuścić pałac. Gdy Napoleon zszedł z politycznej sceny, pałac w Monzy przejęli Austriacy. Imponująca posiadłość przechodziła z rąk do rąk. Rezydował tam król Humbert I, którego w pałacu w Monzy 29 lipca w 1900 r. zamordowali anarchiści.

Pałac pięknie odrestaurowano i można go zwiedzać. Jest otoczony imponującym ogrodem, w którym swoje miejsce ma również rosarium.

Rosarium powstało w 1965 r., w miejscu, gdzie wcześniej był cytrusowy sad. Odbywają się tam coroczne, międzynarodowe konkursy na najpiękniejsze róże.



Piękność o chińskich korzeniach

Słów kilka o „piękności z Monzy”. W pałacowych ogrodach pojawiła się dzięki Luigiemu Villoresiemu. Ten botanik, znawca rolnictwa i architekt krajobrazu, w latach 1802-1823 sprawował pieczę nad zielonymi terenami wokół pałacu. Piękność z Monzy ma czerwone kwiaty, które pachną intensywnie i kusząco. To krzyżówka stworzona przez Villoresiego na bazie gatunku róży pochodzącego z Chin.

O niezwykłym różanym ogrodzie w Monzy oraz o piękności z Monzy, której zapach świetnie niweluje skutki kaca po nadużyciu wina, pisał w swoich dziewiętnastowiecznych kronikach lekarz z Monzy o nazwisku Mezzotti.

Grzeszna mniszka

W Monzy warto odwiedzić nie tylko pałac i jego ogrody. Można iść śladami bohaterów „Narzeczonych” Alessandra Mazzoniego.

W Monzy urodziła się Virginia Marianna de Leyva y Marino, nazywana mniszką z Monzy (ur. 4 grudnia 1575 w Mediolanie, zm. 17 stycznia 1650 tamże) − włoska zakonnica, bohaterka skandalu obyczajowego w XVII-wiecznych Włoszech, która stała się pierwowzorem postaci z powieści Manzoniego.

Marianna de Leyva była córką księcia Monzy Martino de Leyva y de la Cueva-Cabrera. Ojciec zmusił ją, by wstąpiła do klasztoru benedyktynek, gdzie przyjęła imię Virginia.

Pobyt w zakonie nie przeszkodził Virginii w powiciu dwóch synów księciu Gian Paolo Osio. Arystokrata miał kiepską reputację, był skazany za zabójstwo, a by ukryć romans z mniszką, zamordował jeszcze trzy osoby. Virginia po tym, jak na jaw wyszły jej grzechy, została skazana na więzienie. Karę odbywała w domu poprawczym, tzw. Ritiro di Santa Valeria w pobliżu Bazyliki św. Ambrożego w Mediolanie, gdzie zmarła.

Zabytki i kuchnia

Jednym z najcenniejszych zabytków Monzy jest czternastowieczna, gotycka katedra św. Jana Chrzciciela (Duomo di San Giovanni Battista). W jej skarbcu znajduje się złota korona Longobardów, którą w V lub VI wieku zrobili bizantyjscy złotnicy. Korona ozdobiona jest 46 złotymi reliefami i błyszczy na niej ok. 200 drogocennych kamieni.

W Monzy jest też m.in. XIV-wieczny kościół Santa Maria in Strada, XIII-wieczny budynek starego ratusza miejskiego (Arengario) czy XV-wieczny kościół Santa Maria delle Grazie. Miłośnicy Formuły 1 doskonale znają wybudowany w 1922 roku na terenie miejscowego parku tor wyścigowy Autodromo Nazionale di Monza.

Po zwiedzaniu można posilić się miejscowymi specjałami, do których należy m.in. risotto con la luganega, zwane też risotto alla monzese. Luganea to lombardzka wieprzowa kiełbasa.

Inne miejscowy specjał to biscotti di San Gerardo oraz pane di San Gerardo. Wiąże się z nimi opowieść o tym, jak w 1177 r. święty ochronił Monzę przed wylewem rzeki Lambro. Wdzięczni za obronę mieszkańcy Monzy przygotowali w podzięce ciasto i ciasteczka.

W miejscowych cukierniach znajdziemy też słodycze i ciasta aromatyzowane różanym olejkiem lub z konfiturą z róży.

Beata Zatońska

zdjęcia:

la Villa Reale – Wikicommons/Diego Bonacina
Róża - reggiadimonza.it